Geld lenen betekent dat je nu een bedrag krijgt en het later met rente terugbetaalt. Een Nederlandse kredietverstrekker mag daarvoor in 2026 hooguit 12% rente per jaar rekenen (Rijksoverheid). Welke lening bij je past, hangt af van waarvoor je het geld nodig hebt en hoe lang je over het terugbetalen doet. Een kredietverstrekker met vergunning toetst eerst of je de lening kunt dragen en kijkt daarbij welke leningen je al hebt.
Kun je de uitgave uitstellen of ervoor sparen, dan is niet lenen altijd goedkoper. Lening en Krediet legt uit hoe lenen werkt, wat het kost en wat de wet regelt. De website verkoopt geen leningen, noemt geen aanbieders en geeft geen advies over jouw eigen situatie.
Welke soorten leningen er zijn
Als consument kom je drie leenvormen het vaakst tegen. Ze verschillen in de manier waarop je het geld opneemt, in de vraag of de rente vastligt en in de tijd die je krijgt om terug te betalen.
- Bij een persoonlijke lening leen je in één keer een vast bedrag, met een rente en looptijd die vanaf het begin vastliggen. Je weet dus vooraf wanneer de lening is afbetaald.
- Bij een doorlopend krediet krijg je een kredietlimiet en neem je geld op wanneer je het nodig hebt. Je betaalt alleen rente over wat je hebt opgenomen, maar die rente ligt niet altijd vast. Is hij variabel, dan stijgt je maandlast mogelijk.
- Een minilening of flitskrediet is een klein bedrag dat je binnen korte tijd terugbetaalt, bijvoorbeeld binnen twee weken. Ook hiervoor geldt de wettelijke maximale rente. Toch waarschuwt het Nibud dat aanbieders vaak extra geld vragen voor diensten zoals een spoedboeking of garantiestelling. Betaal je te laat terug, dan rekenen ze vaak forse boetes.
Volgens het Nibud is de rente op een persoonlijke lening meestal hoger dan op een doorlopend krediet, terwijl je bij de persoonlijke lening precies weet waar je aan toe bent. Het Nibud raadt ook aan de looptijd niet langer te maken dan de levensduur van wat je met het geld koopt. Zo is een auto afbetaald voordat hij aan vervanging toe is.
|
Waarvoor je leent |
Wat daar meestal bij past |
|---|---|
|
Een eenmalige grote aankoop, zoals een auto of zonnepanelen |
Een persoonlijke lening, met een vast bedrag en een vaste looptijd |
|
Een verbouwing die lang loopt, waarvan je het totaal nog niet weet |
Een doorlopend krediet, waarbij je opneemt tot je limiet |
|
Een tekort aan het eind van de maand |
Liever geen lening: lees eerst de risico’s verderop |
|
Een bestaande lening met een hoge rente |
Oversluiten, als de nieuwe lening goedkoper uitvalt |
Betaal je nu meer rente dan bij een nieuwe lening, dan lees je op de pagina over lening oversluiten wanneer dat loont en waar je op moet letten.
Wat geld lenen kost
De kosten van een lening zitten vooral in de rente. De wet legt daarvoor een maximum vast: de maximale kredietvergoeding. Die bestaat uit de wettelijke rente plus 8 procentpunt. Sinds 1 januari 2026 is de wettelijke rente 4%, dus het maximum ligt op 12% per jaar (Rijksoverheid, stand oktober 2026). Dat maximum geldt voor alle soorten consumptief krediet.
Leen je € 1.000 tegen dat maximum, dan is de rente over het volle bedrag € 120 per jaar. In de praktijk betaal je minder, want je lost ook af en de rente loopt alleen over wat nog openstaat. De wettelijke rente wordt elk half jaar opnieuw berekend, op basis van de rente van de Europese Centrale Bank. Het maximum beweegt mee.
Binnen dat maximum verschillen de rente en tarieven bij lenen per leenvorm, bedrag en looptijd. Wat een langere of kortere looptijd doet met je maandbedrag en de totale kosten, zie je op de pagina over lening berekenen.
Vergelijk leningen op het jaarlijks kostenpercentage. Iedere kredietverstrekker moet dat in een krediettabel op dezelfde manier berekenen en tonen, zodat de percentages van verschillende aanbieders echt vergelijkbaar zijn (AFM). Let er wel op dat niet elke vergelijkingssite onafhankelijk is.
Afsluitkosten voor een consumptief krediet zijn niet toegestaan. Vraagt iemand je vooraf geld over te maken om een lening te krijgen, werk daar dan nooit aan mee.
Kijk ook naar de voorwaarden naast de rente. Bij een lening met een variabele rente mag je altijd boetevrij eerder aflossen. Bij een vaste rente vraagt een kredietverstrekker daar soms een boete voor (Wijzer in geldzaken). Mag het boetevrij, dan kun je een meevaller gebruiken om rente te besparen.
Hoe een kredietverstrekker je toetst
Een kredietverstrekker heeft in Nederland een vergunning nodig van de AFM of DNB. Controleer of hij die heeft voordat je iets tekent. Voordat een kredietverstrekker met vergunning een lening verstrekt, kijkt hij naar je inkomen, je uitgaven en de leningen die je al hebt. Zo beoordeelt hij of je de lening kunt terugbetalen.
Die bestaande leningen staan bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Het BKR registreert een krediet van meer dan € 250 dat langer dan één maand loopt, ook als je altijd op tijd betaalt. Na de laatste aflossing blijft de registratie nog 5 jaar zichtbaar.
Een registratie is op zichzelf geen slecht nieuws. Volgens Wijzer in geldzaken is ongeveer 5% van alle registraties negatief, omdat er een achterstand is. Een lopende lening telt wel mee als je later een hypotheek aanvraagt: je kunt dan minder voor een huis lenen. Op de pagina over BKR-registratie lees je hoe zo’n registratie werkt.
Vanaf 20 november 2026 gelden de regels van de herziene Europese richtlijn voor consumentenkrediet, met nieuwe normen voor verantwoord lenen. De Nederlandse wet die de richtlijn invoert, was in oktober 2026 nog in voorbereiding (AFM).
Lenen zonder BKR-toetsing is een waarschuwingssignaal
Advertenties voor lenen zonder BKR beloven geld zonder controle. Een lening verstrekken zonder die controle is niet toegestaan. Volgens de AFM adverteren er op internet nog steeds aanbieders zonder vergunning. Vaak gaat het dan om leningen zonder BKR-toetsing. De AFM krijgt regelmatig meldingen van mensen die vooraf betaalden voor zogenaamde administratiekosten of een verzekeringspremie en daarna geen lening kregen.
Op de pagina over lenen zonder BKR lees je wat de wet zegt en hoe je een illegale aanbieder herkent. Zoek je zo’n lening omdat je rekeningen niet meer kunt betalen, dan helpt een extra schuld je niet verder. Lees dan eerst het deel over hulp bij geldzorgen verderop op deze pagina.
Risico’s van geld lenen en wanneer je beter niet leent
Een lening maakt een uitgave nu mogelijk, maar je betaalt de lening terug met het inkomen dat je later verdient. De AFM herinnert niet voor niets aan de slogan “Let op, geld lenen kost geld”. Dit zijn de risico’s die het vaakst spelen:
- Je inkomen daalt door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of een scheiding, terwijl het maandbedrag gewoon doorloopt.
- Een variabele rente stijgt, zodat je maandlast hoger uitvalt dan je had uitgerekend.
- Een kredietlimiet verleidt je om meer op te nemen dan je nodig hebt.
- Bij overlijden moeten je nabestaanden de lening mogelijk afbetalen, tenzij er een overlijdensrisicodekking bij zit.
Het alternatief is niet lenen. Wijzer in geldzaken raadt aan om voor de aankoop te sparen, hem uit te stellen of een goedkopere oplossing te zoeken. Leen je toch, neem dan niet meer op dan nodig, zodat een lager inkomen niet meteen tot betalingsproblemen leidt. Heb je een laag inkomen en is een lening echt nodig, vraag dan bij de gemeentelijke kredietbank in je woonplaats wat er mogelijk is.
Hulp bij geldzorgen en schulden
Lukt het niet meer om rond te komen of loop je achter met betalen, dan is een nieuwe lening geen oplossing. Hulp zoeken wel. Hoe eerder je dat doet, hoe kleiner de kans dat achterstanden en boetes zich opstapelen.
- Je gemeente biedt inwoners gratis schuldhulp, bijvoorbeeld met budgetadvies of door afspraken te maken met je schuldeisers (Wijzer in geldzaken). Hoe dat in zijn werk gaat, lees je op de pagina over schuldhulpverlening.
- Geldfit beantwoordt vragen over geld gratis via de telefoon (0800-8115) of WhatsApp, ook anoniem.
- Op de Nibud-pagina over geldproblemen lees je hoe je zelf je schulden op een rij zet en een betalingsregeling treft.
- Kun je een lopende lening niet meer aflossen, meld het dan zo snel mogelijk bij je kredietverstrekker. Volgens de AFM is een betalingsregeling of oversluiten dan soms mogelijk. Zo voorkom je dat je schuld verder oploopt.
Waar je begint als je wilt lenen
Weet je waarvoor je wilt lenen, zoek dan in het overzicht van leenvormen de vorm die daarbij past en reken uit wat de lening je in totaal kost. Twijfel je of je het maandbedrag ook kunt blijven betalen als je inkomen daalt, dan is dat reden genoeg om eerst te sparen of de uitgave uit te stellen.


